1 حكيم جلال الدّين امروهوى شرح موجز حكيم سيّد جلال الدّين بن سعد بن محمّدى الفيّاض زينبى هر گامى از علماى طبّ بود . او در محلّه لكرا در امروهه متولّد شد و پس از تحصيل در محضر استادان آن ديار عازم دهلى شد و ده سال در خدمت حكيم علوى خان ( متوفّى 1162 ه . / 1748 م . ) طبّ را به تكميل رساند . او از شاگردان معروف حكيم علوى خان به شمار مىآيد . از محضر سعيد قادرى بغدادى رامپورى ( متوفّى 1207 ه . / 1792 م . ) نيز بهره‌مند شده بود و از مريدان شيخ عبد اللّه قادرى به شمار مىرفت . او پزشك مخصوص نوّاب دوندى خان روپيله بود . قرابادين جلالى كتاب معروف اوست . شرح موجز به نام الشرح الجلالى از تأليفات اوست . حكيم بايزيد گنگوهى در تأليفش فصول فيض اللّه خانى ( تأليف 1787 م . ) از آن استفاده كرده است و در فصل بيست و هفتم آن به اين شرح اشاره كرده ، حكيم جلال الدّين را قطب الملّة و الدّين خوانده است . نسخهء خطى شرح جلالى موجود در كتابخانهء رضا در 1152 ه . / 1739 م . كتابت شده است و به گمان قوى سال تأليف رساله نيز همين سال است . اين نسخه 108 صفحه دارد و آن را محمّد خان شاهجهان پورى در رامپور استنساخ كرده است . در تصوّف نيز رساله‌هايى در توحيد وجودى دارد . از شاگردانش حكيم عليم اللّه امروهوى معروف است كه بنيان‌گذار يك خانوادهء طبّى است . اين خانواده دويست سال در امروهه و رامپور خدمات باارزش طبّى انجام داده‌اند . در نسل چهارم او حكيم سعادت اللّه و دوست گرامى حكيم صيانت اللّه به خاطر معالجات موفّق و علاقه به نهضت‌هاى طبّى بين طبيبان هند مقام برجسته‌اى دارند . در اينجا در ارتباط با موجز به دو شارح ديگر نيز اشاره مىشود كه اطّلاعاتى دربارهء آنها در دسترس نيست . 2